|
Halkbilim Terimleri Sözlüğü (4)
Halkbilim Terimleri Sözlüğü (4. Sayfa)
-
ikincil yayılım
:
-
Toplumların yer değiştirmemelerine karşın, bu toplumlarla ilgili ...
-
ikiyanlı akrabalık
:
-
Kimi toplumlarda saptanan, babayanlı akrabalıkla anayanlı akrabal ...
-
ikizler yasası
:
-
Anlatılarda ikiz kardeş, iki kardeş, iki yiğit, iki arkadaş ve ik ...
-
ilaçla gözdeğmesi sağaltımı
:
-
Gözdeğmesine uğramış hastaya su, üzerlik ya da çöreotu suyu içirm ...
-
ilk nesne bakısı
:
-
İlk görülen nesnenin ilgili toplumdaki simgesel durumuna göre gel ...
-
ilkadam
:
-
Bugünkü insanın atası olan ilk insan. bk. doğalcılık. krş. ilkel.
-
ilkel din
:
-
İlkel toplumlarda saptanan, yapıları sözlü gelenekle edinilmiş ol ...
-
ilkel sağaltmanlık
:
-
İlkel toplumlarda, sayrılıktan korunmak ve sayrılığı sağaltmak am ...
-
ilkel tektanrıcılık
:
-
İlk dinin, tek Tanrıyla ilgili uygulama ve inançlar olduğunu iler ...
-
ilkel toplum
:
-
Çağımızda yaşayan ve insanlık kültürünün ilk basamaklarında bulun ...
-
ilkörnekçilik
:
-
İlk dinin, ilkadamın temel ilkesi uyarınca yaratmış olduğu ilkörn ...
-
im dili
:
-
Konuşma ve yazı dışında kalan el, yüz, baş devinimleriyle, ayna, ...
-
imgesel örge
:
-
Çağımız yaşamında görülemeyen, ancak masalcıkla geleneksel anlatı ...
-
inanç öyküncesi
:
-
İnançların oluşturduğu bir halk anlatısı, bk. öykünce.
-
inci bakısı
:
-
Düz bir yüzeye atılan incilerin durumlarına bakarak geleceği okum ...
-
insan bakısı
:
-
İnsan bağırsaklarından yararlanarak uygulanan bakı türü. bk. bakı ...
-
insan coğrafyası
:
-
Doğal çevrenin insan üzerindeki etkileriyle bu etkilerin sonuçlar ...
-
insan duyguculuğu
:
-
Çevrede ve çevredeki nesnelerde insanlara özgü duyu olduğuna iliş ...
-
insan kurban
:
-
Ekinleri korumak, salgın hastalıkları durdurmak, yağmur yağdırmak ...
-
insan muskası
:
-
Ata kalıntılarından yapılan muska türü. bk. muska. krş. hayvansal ...
-
insanbiçimcilik
:
-
İnsansal olmayan nesnelerde, özellikle Tanrılarda, insan özellikl ...
-
insanbilim
:
-
İnsanın fiziksel yapısıyla kültürel yaratısını tüm özellik ve sor ...
-
insanbilimsel halkbilimci
:
-
İnsanbilimin alanına giren konularla ilgilenen halkbilimci, bk. i ...
-
insanbilimsel toplumbilim
:
-
İlkel toplumlarla uygar toplumların halk katmanlarının özdeksel v ...
-
insanyiyen
:
-
İnsan yiyen yabanıllardan olan kimse, bk. söylen.
-
iskambil bakısı
:
-
İskambil açma yöntemiyle geleceği okuma işi. bk. bakı. krş. ok ba ...
-
-
işbilim
:
-
Bakınız: işçizim
-
işbilimsel söylen
:
-
Ateş, aygıt ve araç gibi işbilim alanına giren insan yaratısı nes ...
-
işçizim
:
-
Özdeksel kültürü tarihsel, coğrafyasal ve toplumsal boyutları içi ...
-
işlevsel budunbilim
:
-
Konusundaki olayları işlevsel açıdan inceleyen budunbilim. bk. iş ...
-
işlevsel çözüm
:
-
Kimi değişiklikler nedeniyle oluşan yeni halk kültürü düzeninin s ...
-
işlevsel halkbilim
:
-
Halkbilim olaylarıyla ürünlerinin, bağlı oldukları halk kültürü d ...
-
işlevsel insanbilim
:
-
Konusunu oluşturan olayları işlevsel açıdan inceleyen insanbilim ...
-
işlevsel kuram
:
-
Halkbilim olay ya da ürünlerinin halkın yaşam düzeni içinde, son ...
-
işlevsel okul
:
-
Halkbilim olay ve ürünlerinden her birinin, yapısında bulunduğu h ...
-
işlevsel tümgeler
:
-
Halkbilim olay ve ürünlerinden bir ya da birkaçında oluşan değişi ...
-
işlevselcilik
:
-
Halkbilim olay ya da ürünlerinin, ilgili oldukları toplum düzenin ...
-
kalıp
:
-
Birçok değişkenin bir araya gelmesinden oluşan bağımsız masal. bk ...
-
kalıtımsal gelenek
:
-
Halkbilim ürünlerinin kuşaklardan kuşaklara aktarılışıyla oluşan ...
-
kan içme
:
-
Atılgan ve güçlü insanlarla hayvanların kanlarını içerek onlara ö ...
-
kan kardeşliği
:
-
İki arkadaşın, anlaşarak, birbirlerinin kanlarını emmek, akıtmak ...
-
kanla sağaltım
:
-
Hastaları kanla yıkama ya da ağrıyan organların üzerine kan sürme ...
-
kansal kutyasak
:
-
Kötü ruh ve hayvanların etkileriyle kirlendiğine inanılan aybaşı ...
-
kapalı değer
:
-
Değerleri açıkça belirtilmemiş olan halkbilim ürün ve olaylarının ...
-
kara büyü
:
-
Kötülük yapma amacını güden büyü türü. (Bu büyülerin bir kısmı, d ...
-
karaciğer bakısı
:
-
Yeni kesilen bir hayvanın karaciğerine bakarak geleceği okuma işi ...
-
karşılaştırma halkbilimcisi
:
-
Elindeki bilgi ve belgeleri karşılaştırma yöntemine göre değerlen ...
-
karşılaştırma yöntemi
:
-
Aynı ya da değişik yer ve çağlara ilişkin halkbilim ürünleri aras ...
-
karşılaştırmalı söylenbilim
:
-
Söylenlere ilişkin sorunları karşılaştırma yöntemiyle çözmeye çal ...
-
karşıt saga
:
-
Ailelerle boyların yokoluşlarını anlatan saga türü. bk. aile saga ...
-
karşıt söylen
:
-
Dünyanın sonunu anlatan söylen türü. bk. söylen.
-
-
karşıtlık yasası
:
-
Halk anlatılarında geçen olaylarla, bu olayları oluşturan ve bunl ...
-
katılgan öğe
:
-
Bağlı olduğu halkbilim tümgesi içindeki öbür öğelerle birlikte iş ...
-
kaynak kişi
:
-
Kendisinden halk kültürüyle ilgili bilgiler sağlanan birey. bk. h ...
-
kazıbilim
:
-
Kalkolitik ve daha sonraki çağların kültürlerini kendine özgü yön ...
-
kemikçik bakısı
:
-
Küçük kemiklere bakarak geleceği çözümleme işi. krş. insan bakısı ...
-
kendi kendini düzeltme yasası
:
-
Birçok halkbilim olay, ürün ve anlatılarının, iç ve dış etkenler ...
-
kendiliğinden göç
:
-
Anlatı türlerinin, öteki halkbilim ürünlerinin tam karşıtı bir ol ...
-
kendince simge
:
-
Bireysel anlamıyla simgesel anlamı arasında hiçbir ilişki olmayan ...
-
kent halkbilimi
:
-
Kentlere özgü halkbilim olay ve ürünleleriyle ilgili araştırma ve ...
-
kişisel gelenek
:
-
Toplumun benimsemediği kişilerce oluşturulan gelenek türü. bk. ge ...
-
kişisel görenek
:
-
Toplumsal göreneklere uymayan kişilerce oluşturulan görenek türü. ...
-
kişisel masal
:
-
Belirli bir yiğidin çevresinde oluşan olağanüstü olayları konu al ...
-
kişisel saga
:
-
Konusu büyüsel ve doğaüstü olaylarla, kişiler olan saga türü. krş ...
-
kişisel serüven
:
-
Belirli bir yiğidin çevresinde oluşan sürükleyici ve coşkulu olay ...
-
kitaplık halkbilimcisi
:
-
Alan araştırması yapmadan, yalnız halkbilimsel yayınlara dayanara ...
-
konut kurbanı
:
-
Yeni yapılan konuta koruyucu bir ruh sağlamak amacıyla insan kurb ...
-
konut töreni
:
-
Temel açma, temel atma, duvar çıkma ve çatı kurma sırasında yapıl ...
-
koruyucu büyü
:
-
Kötü etkilerden korunmak amacıyla başvurulan büyü türü. bk. büyü. ...
-
koruyucu ruh
:
-
Kesilen kurbanın ruhunun koruyucu bir görev üstleneceğine ilişkin ...
-
koşuklu bilmece
:
-
Koşuklu bir yapı üzerine kurulmuş olan bilmece türü. bk. bilmece.
-
koşut gelişim
:
-
Aralarında tarih ve coğrafya yönünden hiçbir ilişki bulunmayan ha ...
-
koşutçuluk
:
-
Birbirleriyle hiçbir ilişki ve değinileri olmayan halk kültürleri ...
-
kökörnek
:
-
Bakınız: ilkörnek
-
kötü görev
:
-
Halkbilim olay ve ürünlerinin, yeni etkenler nedeniyle, eski deng ...
-
köy topluluğu
:
-
Köyde yaşayan insanlardan oluşan toplumsal birim. bk. köy, köylü, ...
-
-
köylü
:
-
Konukseverlik, gelenekçilik, yazgıcılık, toprağa bağlılık, doğaya ...
-
köylü ruhbilimi
:
-
Halk kültürünün bir kolu olan köylü kültürünü yaratan insanların ...
-
köylü topluluğu
:
-
bk. köylü sınıfı, kırsal toplum
-
kurban
:
-
Dinsel bir inancın sonucu olarak, kendine özgü törenlerle şu ya d ...
-
kurban taşı
:
-
Tanrılara kan ya da canlı kurban sunulan yer, sunak. bk. kansal k ...
-
kurtarım masalı
:
-
Gelinin güç, yüreklilik ve direnme yollarıyla dev ya da ejderhada ...
-
kurukafa muskası
:
-
Kendisinde büyüsel bir koruma gücü olduğuna inanılan kurukafadan ...
-
kuş bakısı
:
-
Kuşların uçuşlarına bakarak geleceği okumaya dayanan bakı türü. b ...
-
kuşaksal boyut
:
-
Geleneklerin, kuşakları birbirlerine bağlayan özelliği, bk. gelen ...
-
kutbakı
:
-
Kutsal nesnelere, canlılara ve olaylara bakarak geleceği okuma iş ...
-
kutkoşuk
:
-
Tanrı, yarı Tanrı, kutsal kahraman ve seçkin kişilerin savaş başa ...
-
kutsal ağaç
:
-
Çevresinde ve üzerinde birtakım dinsel uygulamalar yapılan ağaç. ...
-
kutsal kitap bilmecesi
:
-
Halkın kutsal kitaplardan esinlenerek yarattığı bilmece türü. bk. ...
-
kutyasak
:
-
Kutgüç ile yüklü oldukları düşünülen insan, hayvan, nesne ve doğa ...
-
kutyasak yapıntı
:
-
Yasaklara uyulmadığında oluşacak sonuçları anlatan yapıntı türü. ...
-
kültür alanı
:
-
Orta bölümlerinde özdeş, yan bölümlerinde oldukça türdeş gelenek ...
-
kültür kalıtı
:
-
Daha önceki kuşaklardan çağımıza aktarılan ürünler, bk. gelenek.
-
kültürel çevre
:
-
Büyüklük ve niteliği ne olursa olsun her toplumun yarattığı kendi ...
-
kültürel çevrebilim
:
-
Bir kültürün doğal çevresiyle ilgili değişimlerini inceleyen bili ...
-
kültürel direnç
:
-
Halkın dışardan gelen bir gelenek, görenek ve davranışı benimseme ...
-
kültürel güç
:
-
Kültürün olduğu gibi kalmadan, ilgili olduğu toplumun yaşamına uy ...
-
kültürel ikilem
:
-
Her toplum kültürünün, ayrı amaçlı iki kültürden oluştuğuna ilişk ...
-
kültürel iletim
:
-
Kültür Ürünlerinin, bu arada özellikle halkbilim ürünlerinin, bir ...
-
kültürel insanbilim
:
-
Kültürü tüm konu ve sorunlarıyla inceleyen bilim dalı. bk. insanb ...
Halkbilim Terimleri Sözlüğü İçerisinde Arama
|