|
Halkbilim Terimleri Sözlüğü (6)
Halkbilim Terimleri Sözlüğü (6. Sayfa)
-
söylenyazım
:
-
Konusu söylenleri saptamak olan bilim dalı. bk. söylenyazımcı. kr ...
-
söylenyazımcı
:
-
Araştırma alanı söylenyazım olan bilim adamı. bk. söylen, krş. sö ...
-
sözlü boşinanç
:
-
Konuşma yoluyla çağdan çağa, kuşaktan kuşağa aktarılan boşinanç. ...
-
sözlü gelenek
:
-
Konuşma yoluyla çağdan çağa, kuşaktan kuşağa aktarılan halk kültü ...
-
sözlü görenek
:
-
Konuşma yoluyla çağdan çağa, kuşaktan kuşağa aktarılan görenek, b ...
-
sözlü gözdeğmesinden korunma
:
-
Canlı ya da cansız nesneleri, özel yöntemlerle söylenen dinsel ve ...
-
sözlü halk geleneği
:
-
Halk kültürünün sözlü ürünlerden oluşan kesimi, bk. halk kültürü, ...
-
sözlü halkbilim
:
-
Gelenek, görenek ve inançların dışında kalan halkbilim ürünlerini ...
-
sürem töreni
:
-
Sinirsel, dinsel ya da geleneksel nedenlerle yılın belirli günler ...
-
şaman dinî
:
-
Uygulamaları, doğaüstü, yetenekleri olan kişilerce gerçekleştiril ...
-
şarap tanrısı
:
-
Eski Romalılarla Greklerde saptanan bir inanca göre, vücudunun ya ...
-
şeytan oyunu
:
-
Şeytanın dokuncalarından korunmak amacıyla yüzlükle oynanan halk ...
-
tabu
:
-
Bakınız: kutyasak
-
tanrı sagası
:
-
Hristiyanlık öncesi çağla ilgili bir Tanrı için anlatılan saga. b ...
-
tanrı yeme
:
-
İlkellerin, güç kazanmak ve kutsallaşmak amacıyla, yılın belirli ...
-
tanrıdoğum
:
-
Tanrı ya da Tanrıların kaynak, gelişim, değişim ve diğer sorunlar ...
-
tanrısal görüntü
:
-
Tanrının, insan biçiminde görünebileceğine ilişkin halk inancının ...
-
tanrısal savaş
:
-
Tanrıların Tanrılarla ya da Tanrıların insanlarla yaptıkları sava ...
-
tanrısal tutku
:
-
Tanrı düşününün yarattığı yüce tutku.
-
tanrıtanımazlık
:
-
Kimi toplum ve bireylerde görülen Tanrı ya da Tanrıların varlığın ...
-
tanrıya tapma
:
-
İlkellerin Tanrı olarak nitelendirdiği gözle görülme olasılıkları ...
-
tansık örge
:
-
Masallardaki gerçekdışı olayları oluşturan örgelerden her biri. b ...
-
tarihsel balad
:
-
Tam anlamıyla tarihsel nitelik gösteren, özellikle ulusal olaylar ...
-
tarihsel boyut
:
-
Halkbilim olay ve ürünlerinin oluşumunda görev alan tarihsel etke ...
-
tarihsel çizge yöntemi
:
-
Bakınız: çağçizge yöntemi
-
tarihsel halkbilim
:
-
Halk kültürünün yalnız tarihsel yönüyle ilgilenen bilim, bk. tari ...
-
-
tarihsel halkbilimci
:
-
İncelemelerini tarihsel yönteme göre yapan halkbilimci, bk. tarih ...
-
tarihsel okul
:
-
Olayların kaynak ve diğer bütün sorunlarının, ancak ilgili tarihs ...
-
tarihsel saga
:
-
Tarihsel bir kişi ya da olayla ilgili saga. bk. saga.
-
tarihsel sıralama yöntemi
:
-
Birbirlerini izleyen tarihsel halk kültürlerini görevsel özellikl ...
-
tarihsel söylenbilim
:
-
Söylenlere ilişkin sorunları karşılaştırma yöntemiyle çözmeye çal ...
-
tarihsel söylence
:
-
Bir tarihsel olay ya da kişiyle ilgili olan yerel söylence. bk. s ...
-
tarihsel yöntem
:
-
Halkbilim olay ve ürünlerinin kaynaklarını bulmak amacıyla, bu ol ...
-
tarihsel-coğrafyasal yöntem
:
-
Masal ile kimi halkbilim ürünlerinin tarihsel ve coğrafyasal deği ...
-
tekheceli dil
:
-
Takısız ve çekimsiz tekheceli sözcüklerden oluşan dil. bk. soyut ...
-
tekyanlı akrabalık
:
-
Toplumlarda, baba ve ana soylarından yalnız birine göre işleyen a ...
-
temel dil
:
-
Bakınız: dil
-
temel düşünce
:
-
Değişik halkların özdeksel ve tinsel kültür ürünlerinde görülen b ...
-
temel kurbanı
:
-
Yeni yapılan konutun temel atımında kurban kesme, krş. konut kurb ...
-
temel örnek
:
-
Bakınız: ilkörnek
-
temel yayılım
:
-
Halk kütlelerinin yer değişimiyle ilgili olarak oluşan büyük ölçü ...
-
tılsımlı balad
:
-
Konusunu tılsımlı olaylardan alan balad türü. bk. balad, krş. büy ...
-
tinçözümsel kuram
:
-
Halkbilim ürün ve olaylarını, cinsel organlarla, cinsel birleşmel ...
-
tinçözümsel okul
:
-
Halk kültürünü oluşturan her tür halkbilim ürününü birer cinsel o ...
-
tinsel halkbilim
:
-
Halkbilimin temelini oluşturan iki ana kültürden biri olan ve özd ...
-
tinsel kuram
:
-
Halkbilim ürünlerinin kaynağını, insanın düş, imge ve dalgı (hüly ...
-
toplama yasası
:
-
Anlatılarda, olayların bir yiğit ya da başlıca bir nitelik çevres ...
-
Topluluk
:
-
Birbirleriyle çok sıkı işbirliği kurarak ortak bir yaşam savaşı s ...
-
toplumsal boyut
:
-
Halkbilim olay ve ürünlerinin oluşumunu sağlayan etkenlerden topl ...
-
toplumsal çevre
:
-
Bir toplumu oluşturan birey, aile ve öteki birimler arasında kuru ...
-
toplumsal değer
:
-
Halkın, yaratıcısı olduğu ya da benimsediği ürün ve olaylara verd ...
-
-
toplumsal din
:
-
Uygulama ve törenleri din adamları dışındaki kişilerce yönetilen ...
-
toplumsal gelenek
:
-
Toplumlar arası yatay düzeyde oluşan gelenek, bk. halk geleneği.
-
toplumsal halkbilim
:
-
Halk kültürünün toplumsal yönlerini inceleyen bilim dalı. bk. hal ...
-
toplumsal inceleme
:
-
Kent ve halk kültürlerinin olgusal yönden incelenmesi, bk. karşıl ...
-
toplumsal insanbilim
:
-
Halk kültürüyle ilkellerin, toplumsal kurumlarını tarihsel ve işl ...
-
toplumsal örge
:
-
Toplumsal yaşam sonunda, başka bir söyleyişle, insanın insanla, i ...
-
toplumsal ruhbilim
:
-
Bir toplumu oluşturan bireylerin ruhbilimsel durumlarını inceleye ...
-
toplumsal söylen
:
-
Aile, akraba, komşu, savaş, barış, Tanrı, melek, şeytan, öteki dü ...
-
töre
:
-
Aktöresel niteliği belirgin geleneksel halk davranışlarının her b ...
-
törensel değer
:
-
Halkın törensel yönde yaratmış ya da benimsemiş olduğu ürün ve ol ...
-
törensel dil
:
-
Halk törenleri sırasında kullanılan ve içlerinde birçok eskil öğe ...
-
tuz bakısı
:
-
Ateşe atılan tuzun oluşturduğu alevlere bakılarak yapılan bakı tü ...
-
tümbireşimli dil
:
-
İçinde, birçok sözcükten oluşan tek sözcüklü tümceler bulunan dil ...
-
tümlenimsel boşinanç boyutu
:
-
Boşinançların bağlı bulundukları toplum ve çağlara uygun olarak d ...
-
tüze
:
-
Gerektiğinde yetkili kişilerce zor kullanılarak yürütülen toplums ...
-
tüzel halkbilim
:
-
Halkbilimin tüzel alanını konu alan bilim dalı. bk. halk tüzesi.
-
uğraş oyunu
:
-
Pirinç dikme, tarla sürme, ekin biçme, halı dokuma, demir döğme, ...
-
uğraşman halkbilimci
:
-
Halkbilim alanında yüksek öğretim yapmış, gücünün büyük bir bölüm ...
-
uğurluk
:
-
İçinde bulunduğuna inanılan tansıksal gücü, kendisini taşıyan bir ...
-
ulus
:
-
Belli bir sınır içinde yaşayan ve halk kültürüyle seçkin kültürün ...
-
ulusal kültür
:
-
Bir toplumda, halk kültürüyle seçkin kültürünün birlikte oluşturd ...
-
un bakısı
:
-
İçine, salkı (haber) yazılı kâğıt konan hamur parçaları yardımıyl ...
-
Uygar
:
-
Uygarlık düzeyine ulaşmış olan. bk. uygarlık, uygar toplum, krş. ...
-
uygar din
:
-
Uygar toplumlarda, kutsal kitapların ilkeleri uyarınca uygulanan ...
-
uygar toplum
:
-
Halkla aydın kesiminin birbirlerine yaptıkları olumlu etkilerin s ...
-
-
uygarlık
:
-
Gelişmiş teknik kaynaklarla bilim ve sanatın yarattığı düşünsel b ...
-
UYGULAMA
:
-
Halkın, geleneksel yollarla edindiği ya da dış ülkelerden ödünç a ...
-
uygulamalı budunbilim
:
-
Budunbilim konu ve kuramlarını düşünsel düzeyden uygulama alanına ...
-
uygulamalı halkbilim
:
-
Halkbilimin konu ve kuramlarını düşünsel düzeyden uygulama alanın ...
-
uygulamalı halkbilimci
:
-
Araştırmalarını halkbilimin uygulama alanında yoğunlaştırmış olan ...
-
uygulamalı insanbilim
:
-
İnsanbilim konularıyla kuramlarını düşünce düzeyinden uygulama al ...
-
uzak açıklama
:
-
Ayrı kara parçaları arasında saptanan benzer halkbilim ürün ve ol ...
-
uzak yayılım
:
-
Bir topluma ilişkin halk ürünlerinin aralarında tarihsel, coğrafy ...
-
üç yasası
:
-
Halkbilim olay ve ürünlerinin aşağı yukarı bütün türlerinde sapta ...
-
üretimsel büyü
:
-
Doğadan yeterinden çok almak ve canlıların büyük ölçüde üremeleri ...
-
ürünlerin anında doğuş kuramı
:
-
İskoç bilgini Andrew Lang'ın ileri sürdüğü kimi halkbilim ürünler ...
-
üstkatman
:
-
Toplumlarda, kültürlerin yaratıcısı olarak sayılan aydınlar bölüm ...
-
yağmur yakarısı
:
-
Kurak ülke topluluklarının yağmur yağdırmak amacıyla başvurduklar ...
-
yakınlaşım
:
-
İki ayrı halk kültürü, olay ya da ürününün zamanla birbirine benz ...
-
yakınsak boşinanç boyutu
:
-
Değişik boşinançların benzer görünüm kazanabilmelerini sağlayan ö ...
-
yalınç balad
:
-
İnsanın evrensel yaşantısını, gerekli bilgileri vermeden çok yalı ...
-
yanıltmacalı masal
:
-
Yalan ve abartmalar üzerine kurulmuş masal türü. bk. yanıltmacalı ...
-
yanıltmacalı masalcık
:
-
Tarihsel olmayan olayları tarihsel bir görüntü içinde açıklayan, ...
-
yapay bilmece
:
-
Bir bilmecenin diğer bir bilmeceyle karıştırılması sonucunda gele ...
-
yapıcılık
:
-
Konutlarla ilgili tüm sorunları ve konuları içeren bilim ve sanat ...
-
yapımsal gözdeğmelik
:
-
Kurbağa, kaplumbağa, yılan, kertenkele, yengeç gibi hayvanların h ...
-
yapıntı
:
-
Gerçekdışı kişi ve oluşumları konu alan anlatı türü. bk. kutyasak ...
-
yaprak bakısı
:
-
Ateşte yakılan yaprağın çıkardığı seslere ya da havaya atılan yap ...
-
yaratı
:
-
İnsanoğlunun, yaratıcısı olduğu kültür ürün ve olaylarına dayanar ...
Halkbilim Terimleri Sözlüğü İçerisinde Arama
|