|
Gramer Terimleri Sözlüğü (4)
Gramer Terimleri Sözlüğü (4. Sayfa)
-
Dizin
:
-
Bir kitap içinde geçen kişi adları, yer adları, kavramlar, teriml ...
-
dolaylı anlatım
:
-
Bir sözün olduğu gibi kelimesi kelimesine değil de konuşan veya y ...
-
dolaylı tümleç
:
-
Cümlede yüklemin anlamını çeşitli yönlerden tamamlayan ve kesinle ...
-
dolaysız anlatım
:
-
Bir sözün, dolaylı anlatımda olduğu gibi herhangi bir değişikliğe ...
-
dönüşlü çatı
:
-
Fiildeki oluş ve kılışın doğrudan doğruya özneye dönüşünü göstere ...
-
dönüşlü fiil
:
-
Fiildeki oluş ve kılışın doğrudan doğruya özneye dönüşünü göstere ...
-
dönüşlü zamir
:
-
Söz içinde yapılan işin yapana döndüğünü anlatan ve şahıs kavramı ...
-
dönüşme
:
-
Kelime içindeki seslerin biribirleri üzerindeki etkileri ile bir ...
-
dublet kelime
:
-
Bakınız: ikili kelimeler
-
dudak
:
-
Alt çene ile üst çeneyi birleştiren, dişleri örten ve konuşma sır ...
-
dudak benzeşmesi
:
-
Yalın veya eklerle genişletilmiş bir kelimenin ilk hecesinde yuva ...
-
dudak sesi
:
-
Boğumlanma yeri dudak olan ve ciğerlerden gelen havanın, yuvarlan ...
-
dudak ünsüzü
:
-
Her iki dudağın birbirine veya alt dudağın üst dişlere dokunması ...
-
dudaksıl ses
:
-
Bakınız: dudak sesi
-
dudaksıllaşma
:
-
Yuvarlak ünlüler yanındaki ünsüzlerle dudak ünsüzleri yanında bul ...
-
durak
:
-
1. Konuşma sırasında bir düşünceden bir düşünceye, bir konudan ba ...
-
duraklama aşaması
:
-
Bir sesin boğumlanması sırasında, hazırlık aşaması ile çözülme aş ...
-
duraklama safhası
:
-
Bakınız: duraklama aşaması
-
durum gösterme ekleri
:
-
Cümle içinde, adları, başka kelimelerle olan ilişkilerine göre çe ...
-
durum zarfı
:
-
Bakınız: nitelik zarfı
-
duygu tonlaması
:
-
Sözlü anlatımda, duygu ve dileklerin ifadesi sırasında görülen al ...
-
duygu vurgusu
:
-
Duygu bakımından anlamı güçlendirilen vurgu: Ya'şa!, varol!, ay ...
-
duyulan geçmiş zaman
:
-
Bakınız: duyulan geçmiş zaman kipi
-
duyulan geçmiş zaman eki
:
-
Duyulan geçmiş zamanda yapılan bir işi, bir hareketi haber veren ...
-
duyulan geçmiş zaman kipi
:
-
Fiilin karşıladığı oluş ve kılışı, kişinin başkasından duyduğunu, ...
-
duyulan geçmiş zaman kipinin hikayesi
:
-
Duyulan geçmiş zamana ilişkin bir oluş ve kılışı yine geçmiş zama ...
-
-
duyulan geçmiş zaman kipinin rivayeti
:
-
Duyulan geçmiş zaman eki -mIş/-mUş ile, rivayet eki i-miş>-miş'in ...
-
düşme
:
-
Çeşitli fonetik etkiler altında, kelimelerin ön, iç ve son sesler ...
-
düz cümle
:
-
Bakınız: kurallı cümle
-
düz sıra
:
-
Türkçe sözlerde, heceleri düz ünlülerin oluşturması ile kurulan ü ...
-
düz tümleç
:
-
Bakınız: nesne
-
düz ünlü
:
-
Dudakların düz ve yayvan duruma getirilmesi ile boğumlanan ünlü, ...
-
düzeltme işareti
:
-
Dilimize yabancı dillerden geçmiş bulunan sözlerde, kalın ünlüler ...
-
düzenli ses olayı
:
-
Bir dildeki ses değişmelerinin belirli bir düzene bağlı olarak, k ...
-
düzensiz ses olayı
:
-
Bir dildeki bazı ses değişmesi olaylarının belirli bir düzene bağ ...
-
düzleşme
:
-
Küçük ünlü uyumu dediğimiz dudak benzeşmesinin, düz ünlülerden so ...
-
düzlük-yuvarlaklık uyumu
:
-
Bakınız: küçük ünlü uyumu
-
Edat
:
-
Yalnız başına bir anlam taşımayan ancak, ad ve ad soylu kelimeler ...
-
edat grubu
:
-
Bir ad veya ad soylu kelimeden sonra gelen edatın, eklendiği keli ...
-
edat tümleci
:
-
Bakınız: edat grubu
-
edatlı tümleç
:
-
Bakınız: edat grubu
-
edebî dil
:
-
Edebî eserlerin dili, san'at değeri, taşıyan dil. bk. ve krş. yaz ...
-
edilgen çatı
:
-
Geçişli ve geçişsiz fiillerden -(I)l-/-(U)l- ve -(I)n/-(U)n- ekle ...
-
edilgen fiil
:
-
Geçişli ve geçişsiz fiillerden -(I)l-/-(U)l-, -(I)n-/-(U)n- ekler ...
-
Ek
:
-
Cümle içinde kelimeler arasında geçici anlam ilişkileri kurmak ve ...
-
ek yığılması
:
-
Bir ekin veya aynı görevi yüklenmiş şekilce farklı eklerin kelime ...
-
ek-fiil
:
-
Eski Türkçede er- yardımcı fiilinin er->ir->i- biçiminde ekleşmes ...
-
eklemeli diller
:
-
Kelime köklerini sabit tutup, birbirinden farklı görevlerle yüklü ...
-
eksiltim
:
-
Anlatımda kolaylık sağlamak üzere bir kelimenin, bir kelime grubu ...
-
eksiltimli
:
-
Eksiltim olayına uğramış şekil. Eksiltimli kelime, eksiltimli cüm ...
-
eksiltimli cümle
:
-
Genellikle günlük konuşmalarda yer alan ve bazı ögeleri kesilerek ...
-
-
Emir
:
-
Bakınız: emir kipi
-
emir cümlesi
:
-
Fiil cümlesinin yüklemi emir kipi olan türü: Üzerine aldığın işi ...
-
emir kipi
:
-
Tasarlanan, yapılması istenen işi emir veya dilek biçiminde ifade ...
-
en az çaba kuralı
:
-
Konuşma sırasında zamandan ve emekten tasarruf ederek kolaylık sa ...
-
erkeklik
:
-
Gramer bakımından cinsiyet kavramının söz konusu olduğu dillerde, ...
-
esas cümle
:
-
Bakınız: temel cümle
-
esas fiil
:
-
Herhangi bir yardımcı kelimeye ihtiyacı olmadan, kendi başına anl ...
-
Eski
:
-
Eskiye ait, eski devirden kalma arkaik, kalıntı.
-
eski kelime
:
-
Bugün artık kullanılıştan düşmüş bulunan veya eski biçimi ile kul ...
-
eskicilik
:
-
Eskiye bağlılık, artık kullanılıştan düşmüş olan eski kelimeleri ...
-
eskilik
:
-
Eskiden kalma yazı ve konuşma dilinde artık kullanılıştan düşmüş ...
-
eş anlamlı ikileme
:
-
Bir kavramı ifade için kullanılan aynı ve yakın anlamda iki (yahu ...
-
eş anlamlı kelime
:
-
Anlamları aynı veya birbirine yakın olan kelimeler. Dil bilimi aç ...
-
eş anlamlılık
:
-
İki veya daha çok kelimenin aynı veya birbirine yakın anlam taşım ...
-
eş sesli kelime
:
-
Söyleniş ve yazılışları birbirinin aynı olup da anlamları (veya g ...
-
eş seslilik
:
-
Ayrı anlam veya görevdeki kelime ve eklerin ses ve yazılış bakımı ...
-
eş söz
:
-
Etkisini artırmak ve anlamı pekiştirmek için bir sözün arka arkay ...
-
EŞ ZAMANLI
:
-
Bir dil olayının, bir dil konusunun tarihî devirlerdeki değişme v ...
-
eş zamanlı anlam bilimi
:
-
Dilin belirli bir zaman dilimindeki kesitini tarihî değişme ve ge ...
-
eş zamanlı dil bilimi
:
-
Dil olaylarını değişme ve gelişme seyrine bakmadan belirli bir za ...
-
eş zamanlı ses bilgisi
:
-
Bir dilin seslerini ve ses olaylarını tarihî gelişme ve değişme s ...
-
eş zamanlı yöntem
:
-
Dil olaylarını belirli bir süre içinde ve tarihî değişme ve geliş ...
-
eş zamanlılık
:
-
Bir dil olayının, bir dil konusunun incelenmesinde, tarihî devirl ...
-
eşit ikiz ünlü
:
-
Her iki öğesindeki ünlü aynı ve boğumlanma süreleri eşit olan iki ...
-
eşitlik derecesi
:
-
Sıfat ve zarflar ile belirtilen kavramların kişilerde ve nesneler ...
-
-
eşitlik durumu
:
-
Adlarda ve ad soylu sözlerde nitelik ve nicelik bakımından karşıl ...
-
eşitlik eki
:
-
Adlarda ve ad soylu sözlerde eşitlik derecesi gösteren ek. Türkçe ...
-
etimoloji
:
-
Bakınız: köken bilimi
-
etken çatı
:
-
Yüklemin belirttiği işin özne tarafından doğrudan doğruya yapıldı ...
-
etken fiil
:
-
Öznesi belli olan, öznesiyle kesin ilişkisi bulunan ve herhangi b ...
-
ettirgen çatı
:
-
Fiilin, belirtilen oluş ve kılışın başka bir nesneye aktarıldığın ...
-
ettirgen fiil
:
-
Hareketin her zaman özne dışındaki bir varlığa yöneldiği, geçişli ...
-
ettirgenlik eki
:
-
Ettirgen çatı kuran -Ar-, -(I)r-/-(U)r-, -DIr-/-DUr-, -(I)t-/-(U) ...
-
Eylemsi
:
-
Bakınız: çekimsiz fiil
-
fail adı
:
-
Fiiller üzerine -An sıfat-fiil ekinin getirilmesiyle kurulan ve g ...
-
fail ismi
:
-
Bakınız: Fail Adı Ve Sıfat-Fiil
-
faktitif
:
-
Bakınız: ettirgenlik eki
-
Fiil
:
-
Bir kılışı, bir oluşu veya bir durumu anlatan olumlu ve olumsuz ş ...
-
fiil adı
:
-
Bakınız: ad-fiil
-
fiil cümlesi
:
-
Yüklemi çekimli fiil olan cümle: Benim ağzım da kupkuru kesildi.. ...
-
fiil çatısı
:
-
Bakınız: çatı
-
fiil çekimi
:
-
Cümlede yüklem görevinde bulunan fiil veya ad soylu kelimelerin z ...
-
fiil çekimi eki
:
-
Fiil ve ad kök veya gövdelerine zaman ve şahıs kavramını yüklemek ...
-
fiil gövdesi
:
-
Bakınız: fiil tabanı
-
fiil grubu
:
-
Esas veya yardımcı bir fiilin, yalın veya çekim eklerinden biri i ...
-
fiil işletme eki
:
-
Bakınız: fiil çekimi eki
-
fiil kökü
:
-
Oluş, kılış veya durum bildiren fiil soylu kelimenin yapı bakımın ...
-
fiil öbeği
:
-
Bakınız: fiil grubu
-
fiil tabanı
:
-
Fiil veya ad kökünden fiil yapma ekleri ile türetilen gövde: durd ...
Gramer Terimleri Sözlüğü İçerisinde Arama
|