|
Dilbilim Terimleri Sözlüğü (13)
Dilbilim Terimleri Sözlüğü (13. Sayfa)
-
kural
:
-
Dilin aynı cinsten olaylarında görülen birlikten çıkarılmış hüküm ...
-
kurallı fiil
:
-
Bakınız: Fiil
-
kuralsız fiil
:
-
Bakınız: Fiil
-
Kuruluş
:
-
Kelimelerin ve tümcelerin cümle içindeki sıralanma tarzı.
-
kutupluk
:
-
Bir kelimenin birbirine karşıt iki anlamı olması hali: Bitme'nin ...
-
kuvvetli açınık
:
-
Bakınız: İkinlik
-
kuvvetli aorist
:
-
Bakınız: Aorist
-
kuvvetli çekim
:
-
Belirtmesiz isim çekimi anlamdaşı.
-
kuvvetli girişim
:
-
Bakınız: Girişim
-
kuvvetli harf
:
-
Sami dillerde zayıf dedikleri sesler dışında kalan ve hiç bir değ ...
-
kuvvetli noktalama
:
-
Bakınız: Noktalama
-
kuvvetli vurgu
:
-
Yeğinliği çok olan vurgu.
-
küçük dilden
:
-
Küçük dilin titreşimiyle meydana gelen (ses).
-
küçüklemeli
:
-
Bir şeyin küçüğünü anlatmağa yarayan ek veya bu eki almış kelime.
-
küçükseme çoğulu
:
-
Gönül alçaklığı duygusuyla kullanılan biz zamiri için söylenir.
-
kümelenme
:
-
Bir dilde kullanıştan düşen şekillerdeki görevlerin başka bir şek ...
-
kümeli hal
:
-
Bakınız: Geniş Hal
-
lâkırdı
:
-
Genel ve soyut bir kavram halinde alınan dil kavramına karşı olar ...
-
leleşme
:
-
Herhangi bir abanığın L sesine dönmesi : Yasdanmaktan yaslanmak g ...
-
madde örneksemesi
:
-
Bakınız: Örnekseme
-
makaslama
:
-
Yanyana söylenen iki kelimenin başındaki seslerin, hecelerin veya ...
-
malgamalı dil
:
-
Bükünlü dil anlamdaşı.
-
mantık kuruluşu
:
-
Bakınız: İç uyumlaşım
-
mantık tonlaması
:
-
Bakınız: Anlatımlı tonlama
-
mantık veya anlık vurgusu
:
-
İfade edilen şeyin düşünce tarafını belirten cümle vurgusu.
-
mantıkça çoğul
:
-
Topluluk ismi olmadığı halde cinsinin topunu birden anlatmak üzer ...
-
-
mantıkça çözümleme
:
-
Bakınız: Çözümleme
-
mantıkça özne
:
-
Bu mektup benim tarafımdan yazıldı söyleminde gramatikal özne ( G ...
-
mantıkça uyrum ve uyrumlu
:
-
Bakınız: Uyrum
-
mantıkça yüklem veya haber
:
-
Gelen budur veya "İyi olan budur" sözlerinde GRAMATİKAL HABER (At ...
-
Mastar
:
-
1. bk. Eylemlik. 2. Bazı dillerde mastar çatı göstermez, bazı dil ...
-
mastarlı uyumlu tümce
:
-
bk. Tümce. MASTAR ŞEKİLLERİ bk. Eylemlik MECAZ ANLAM bk. Anlam
-
meinhof kanunu
:
-
Bantu dülerine değgin bir ses kanunu.
-
melez
:
-
Öğeleri başka başka dillerden olan kelime. Bisiklet kelimesinin b ...
-
melezleşme
:
-
İki veya ikiden artık dilin karışmasından yeni bir dil meydana çı ...
-
meslek dili
:
-
Bakınız: Dil
-
mırıltılı ses
:
-
Burunculluk anlamdaşı.
-
mimlenme
:
-
Arapçanın nunlanmasma kargı, bazı sâmi dillerde takıların sonuna ...
-
miş`lî geçmiş öncesi
:
-
Gelmişti şeklindeki geçmiş zaman kipi.
-
miş`li -geçmiş zaman
:
-
Bakınız: Geşmiş Zaman
-
muzari
:
-
Sâmi dillerde henüz başlamamış veya başlayıp da tamamlanmamış eyl ...
-
müzik vurgusu
:
-
Bakınız: Ton
-
nedensel
:
-
Çünkü, Şundan ki gibi sebep anlatan bağlaçlara veya bu bağlaçları ...
-
nesne
:
-
Bakınız: Fiil tümleci
-
nesnel ile hali
:
-
( nesnel "ile" hali ) bk. İle hali.
-
nesnelik -in hali
:
-
Bakınız: -İn Hali
-
nicelik
:
-
Bir sesin sürdüğü zaman, ki buna göre sesler uzun ( long ) veya k ...
-
nicelik değişmesi
:
-
Bir seste niceliğin kısadan uzuna veya uzundan kısaya geçmesi.
-
nicelik göçmesi
:
-
Bakınız: Göçme
-
nicelik veya süre vurgusu
:
-
Çıkışı epeyce uzun sürdüğü sezilen sesin vurgusu.
-
nicelik zarfı
:
-
Az, çok, fazla, büsbütün, eksik gibi zarflar..
-
-
niteleme sıfatı
:
-
Bakınız: Sıfat
-
Nitelik
:
-
Seslerin çeşidi, ki açınıklarda sesin rengine, abanıklarda boğuml ...
-
nitelik -de hali
:
-
Bakınız: -de hali
-
nitelik -in hali
:
-
Türkçede nitelik anlatan -de haline karşılık, başka dillerde -in ...
-
nitelik zarfı
:
-
İyi bilmek, fena kullanmak, güzel söylemek gibi zarflar.
-
nitelikli bileşik
:
-
Bakınız: Bileşim
-
noktalama
:
-
Bir cümlenin başlıca parçalarını ve tümcelerini birbirinden ayırm ...
-
nunlama
:
-
Arapçanın isim çekiminde takıların sonuna n sesinin gelmesi.
-
obartıcı
:
-
Bazı dillerde,, bizim küçüklemeli -cik ekimize karşı olarak "alış ...
-
obartma çoğulu
:
-
Topraklarda yatmak, Güneşlerde gezmek sözlerindeki topraklar ve g ...
-
obartma derecesi
:
-
Bakınız: Anlara Dereceleri
-
obruk l
:
-
Dilin çukurlaşarak arkaya doğru dönmesiyle çıkarılan bir L sesine ...
-
okşamalık
:
-
Sevgi ve okşama duygusu katmak için özel adların sokuldukları şek ...
-
okşar
:
-
Bir kelimeye, dış şekli bakımından yakın olan başka kelime. Ellem ...
-
okunuşu değişik
:
-
Bazı dillerde aynı harflerle yazıldığı halde başka başka okunan v ...
-
olağan sıra
:
-
Bakınız: Düz sıra
-
olanaklı şart kipi
:
-
Olanaksız şart kipi dışında olarak bütün şartkiplerinin ortak adı ...
-
olanaksız şart kipi
:
-
Hikâye dilek-şart kipi, dilek anlatmadığı vakit olmamış veya olmı ...
-
oldukçalık derecesi
:
-
Bakınız: Anlam dereceleri
-
oldurumlu
:
-
Bakınız: Fiil
-
Olumlu
:
-
Olumsuzluk anlatmıyan (kelime, söylem, cümle...).
-
Olumsuz
:
-
Olumsuzluk anlatan (Kelime, söylem, cümle...)
-
olumsuz kelime
:
-
Bakınız: Olumsuzluk
-
olumsuzluk
:
-
Bir işeyin oluş alanına çıkmadığını, şu bu olmadığını anlatan (AS ...
-
oluş
:
-
Bakınız: Süreç
-
-
oluş fiili
:
-
Bakınız: Fiil
-
orantılı örnekseme
:
-
Bakınız: Örnekseme
-
Orta
:
-
Bazı dillerde, özel bir yapısı olup çatı bakımından etken ile edi ...
-
orta açınık
:
-
Bakınız: Açınık
-
orta boğaklı
:
-
Boğumlama noktası ses kanalının ortasında bulunan abanık.
-
orta dilim
:
-
Bakınız: Dilim
-
orta seslik
:
-
Boğumlama yeri ağız boşluğunun ortasında olan seslik: İ ve O ya g ...
-
orta tarazlı
:
-
Bakınız: Soluklu abanık
-
orta ton
:
-
Bakınız: Ton
-
ortacıl
:
-
Bazı dillerde yalnız orta çatısı olan fiillere denir.
-
ortaç
:
-
Fiil kökünden yapılan ve fiil gibi zaman bildirerek nesne alabild ...
-
ortaçli uyrumlu tümce
:
-
Bakınız: Tümce
-
ortada koşku
:
-
Bakınız: Koşku
-
ortada soluklama
:
-
Bakınız: Soluklama
-
ortadamaksıl abanık
:
-
bk. Doruksal abanık.Dilin orta damağa abanmasıyla çıkan abanık
-
ortak cins
:
-
Bakınız: Cins
-
ortak dil veya ortak diyelek
:
-
Türlü diyeleklerin kaynaşmasıyla meydana gelen kamu dili.
-
ortası ötümsüz
:
-
Söylenişinin ortasında ötümsüzleşen ötümlü abanıklara denir.
-
ortası zayıf fiil
:
-
Bakınız: Zayıf fiiller
-
orunlama
:
-
Bir kelimenin başka bir kelime anlamını alarak onun yerine geçmes ...
-
orunlamalı değişme
:
-
Bakınız: Ses Değişmesi
-
orunlamalı ikil
:
-
Bakınız: İkil
-
oylaşımlı kip
:
-
Gelişimli kiplerden, "Gideyim mi gitmiyeyim mi" gibi kendi nefsin ...
-
oylaşımlı soru
:
-
Bakınız: Soru
Dilbilim Terimleri Sözlüğü İçerisinde Arama
|